Wanneer de zijkant van een kies afgebroken is merk je dat meestal direct. Het voelt scherp, ruw of alsof er ineens een hap uit je tand is. Soms breekt er maar een heel klein stukje af, soms een groter deel dat direct gevoeligheid veroorzaakt. In beide gevallen is het verstandig om de breuk te laten beoordelen, omdat een kies die afbreekt snel verder kan beschadigen. De tandarts kijkt naar de vorm van de breuk en bepaalt hoe de tand of kies het beste hersteld kan worden.
Een afgebroken tand of kies ontstaat vaak door slijtage, oud vulmateriaal of een onverwachte hap op iets hards. Zelfs als je geen pijn voelt kan de breuk invloed hebben op het tandvlees of de zenuw onder het glazuur. Daarom geldt: hoe eerder je de kies laat nakijken, hoe groter de kans dat herstel eenvoudig blijft.
Hoe herken je dat de zijkant van je kies echt afgebroken is?
Je tong merkt het vaak als eerste. Een scherpe rand, een rare inkeping of een stukje dat ineens mist. Soms breekt een klein stukje af zonder enige waarschuwing. Dat geeft meestal geen pijn maar wel ongemak. Grotere breuken voel je vaak bij kauwen of bij koude dranken.
Breekt de kies dieper af richting tandvlees dan kan de zenuw dichter bij het oppervlak komen te liggen. Kauwen voelt dan gevoelig en voedsel blijft sneller hangen tussen tanden en kiezen. De tandarts beoordeelt vervolgens hoe groot het ontbrekende stuk kies is en of alleen composiet volstaat of dat er meer nodig is.
Waarom breekt een tand of kies eigenlijk af?
Er zijn veel redenen waarom een kies afbreekt. Slijtage van glazuur en oude vullingen is een veelvoorkomende oorzaak. Ook knarsen zorgt voor kleine scheurtjes die later volledig loslaten. Het breken van tanden gebeurt ook geregeld bij mensen die op harde pitten of snoep bijten. Daarnaast kan tandbederf ongemerkt een zwakke plek veroorzaken waardoor de zijkant van de kies in één keer afbreekt.
Oud amalgaam kan druk geven op het glazuur waardoor er kleine scheurtjes ontstaan. Een gebitsbeschermer dragen is daarom slim voor mensen die knarsen of veel druk zetten op tanden en kiezen. Zo blijft de kans op breuken kleiner.
Kun je een afgebroken kies laten zitten?
Veel mensen vragen zich af of een afgebroken kies kan blijven zitten als ze geen pijn voelen. Het antwoord is nee. Een breuk lijkt soms klein, maar het glazuur is dan niet meer gesloten. Hierdoor dringen bacteriën makkelijker binnen en kan de kies verder afbrokkelen. Een afgebroken kies laten zitten geeft bovendien risico op ontstekingen van het tandvlees en beschadiging van de zenuw. De tandarts kan kleine breuken snel herstellen waardoor het gebit beschermd blijft.
Is het erg als er een klein stukje tand afbreekt?
Een klein stukje afbreken lijkt vaak onschuldig. Toch is het belangrijk om dit serieus te nemen. Een klein afgebroken stukje glazuur kan namelijk een signaal zijn van een zwakke plek in de tand of kies. De scheur kan verder groeien en uiteindelijk een groter stuk doen loslaten. Bovendien ontstaan er snel scherpe randen waardoor de tong geïrriteerd raakt. De tandarts vult het stukje eenvoudig op met composiet zodat de tand weer volledig beschermd is.
Wat moet je doen als er een stukje van een kies afbreekt?
Spoel eerst de mond en voel voorzichtig waar de breuk zit. Vermijd harde voeding en probeer niet steeds met de tong tegen de scherpe rand te duwen. Bewaar een losgekomen stukje tand eventueel, hoewel het meestal niet teruggeplaatst wordt. Bel daarna de tandartspraktijk om door te geven wat er precies is gebeurd. Snelle beoordeling voorkomt schade aan het tandvlees, de zenuw of de rest van de tand.
Hoe wordt een afgebroken tand of kies hersteld en hoeveel kost het?
Kleine breuken worden vaak direct gerepareerd. De tandarts brengt dan een tandkleurige vulling aan waarmee de natuurlijke vorm terugkomt. Dat voelt glad aan en beschermt het glazuur. Bij grotere breuken is een kroon soms de beste oplossing. Als de zenuw is geraakt volgt eerst een wortelkanaalbehandeling. Wanneer de kies volledig is gespleten of de wortel is gebroken beoordeelt de tandarts of de tand nog te behouden is.
De kosten hangen af van de ernst van de breuk en de gekozen behandeling. Een klein stukje opvullen is de meest voordelige optie. Een kroon, wortelkanaalbehandeling of implantaat brengt hogere kosten met zich mee. De tandarts maakt tijdens het bezoek een duidelijke inschatting zodat je precies weet wat de behandeling gaat kosten.